Raýatlyk üçin resminamalar: ýurtlar boýunça apostil, legalizasiýa we terjime

Emläge esaslanýan raýatlyk faýllaryndaky gijikmeleriň köpüsi emläk bilen däl-de, resminamalar bilen bagly: apostilsiz dogluş hakynda şahadatnama, nädogry tertipde legalizasiýa edilen nika hakynda şahadatnama ýa-da pasportdaky ýazylyşa laýyk gelmeýän terjime. Bu gollanma raýatlyk baradaky düzgünnamanyň soraýan resminamalaryny sanaýar we daşary ýurt resminamalarynyň Türkiýede nädip ulanyp bolar ýaly edilýändigini düşündirýär, Yrak, Eýran, Russiýa we Germaniýa ýaly ýurtlardan arza berijiler üçin bellikler bilen. Düzgünler 2026-njy ýylyň oktýabryna çenli ýagdaý boýunça.

Raýatlyk faýlynda nämeler bar

Türkiýäniň raýatlygy hakynda kanunyň ýerine ýetirilişi baradaky düzgünnamanyň 20-nji maddasynyň (3)-nji bendi aýratyn raýatlyk üçin faýly sanaýar, oňa biziň esasy raýatlyk gollanmamyzda düşündirilen emläge maýa goýum ýoly hem girýär:

• haýyşy görkezýän arza blankasy;
• raýatlygy görkezýän pasport ýa-da şuňa meňzeş resminama (raýatlygy bolmadyk adamlar üçin, alyp bolýan bolsa, şol ýagdaý barada resminama);
• raýat ýagdaýy baradaky resminama, şeýle hem öýlenen/durmuşa çykan bolsa nika hakynda şahadatnama, aýrylyşan bolsa aýrylyşmak hakynda resminama ýa-da dul bolsa är-aýalynyň ölüm hakynda şahadatnamasy;
• şahsyýeti görkezýän dogluş hakynda şahadatnama ýa-da raýat hasaba alyş sanawyndan göçürme, öýlenen/durmuşa çykan arza berijiler üçin bolsa är-aýaly we çagalary bilen maşgala baglanyşygyny subut edýän resminamalar;
• Türkiýäniň raýatlary bolan birinji ýa-da ikinji derejeli islendik garyndaşlar üçin raýat hasaba alyş sanawyndan göçürmeler (edara bulary öz ulgamyndan alýar);
• doglan güni ýa-da aýy görkezilmedik bolsa, ony doldurýan öz ýurduňyzdan resminama ýa-da Ilata hyzmat etmek hakynda kanun boýunça tertibi kabul edýändigiňiz barada gol çekilen beýannama;
• hyzmat tölegi üçin kwitansiýa (ilat müdirliginiň çap eden tölegler tablisasyna görä, 2026-njy ýylda aýratyn arzalar üçin 135,45 lira).

Mundan öň ýer-emläk hasaba alyş edarasyna satyn alyş üçin öz resminamalary gerek: pasport (latyn elipbiýinde däl bolsa, türkçe terjimesi bilen), surat bilen şahsyýet maglumatlary blankasy we siziň adyňyzdan başga biri gol çekýän bolsa, ynanç haty. Satyn alyş tarapy üçin daşary ýurtlular nirede satyn alyp bilýär sahypasyna serediň.

1-nji ädim: daşary ýurt resminamasyny resmileşdirmek (apostil ýa-da legalizasiýa)

Daşary ýurtda berlen resminama Türkiýede diňe onuň gelip çykyşy tassyklanandan soň kabul edilýär. Haýsy usulyň ulanylýandygy beriji ýurduň 1961-nji ýylyň Gaaga apostil konwensiýasyna gatnaşýandygyna bagly. Türkiýe 1985-nji ýyldan bäri oňa gatnaşýar.

Apostil konwensiýasyna gatnaşýan ýurtlar

Beriji ýurduň ygtyýarly edarasy apostil goşýar, ýagny "Apostille (Convention de La Haye du 5 octobre 1961)" sözbaşyly ştamp ýa-da güwänama. Türkiýäniň konsullygynyň ştampy gerek däl. HCCH ýagdaý tablisasyna görä (soňky gezek 2026-njy ýylyň 30-njy iýunynda täzelenen), gatnaşyjylaryň arasynda beýlekiler bilen bir hatarda Germaniýa, Russiýa, Ukraina, Gazagystan, Azerbaýjan, Özbegistan, Gyrgyzystan, Täjigistan, Gruziýa, Ermenistan, Saud Arabystany, Bahreýn, Oman, Marokko, Tunis, Pakistan, Hindistan, Hytaý we Beýik Britaniýa bar. Alžiriň agzalygy 2026-njy ýylyň 9-njy iýulynda güýje girdi.

HCCH web sahypasy her ýurtda apostil berýän edarany sanaýar. Tablisada birnäçe goşulyşyk "A**" bilen bellenendir, bu bolsa başga bir gatnaşyjynyň garşy çykandygyny aňladýar; şol iki döwletiň arasynda Konwensiýa ulanylmaýar, şonuň üçin tablisada öz ýurduňyz baradaky ýazga serediň.

Konwensiýadan daşardaky ýurtlar

Yrak, Eýran, Müsür, Iordaniýa, Liwan, Kuweýt, Katar, Birleşen Arap Emirlikleri, Owganystan we Türkmenistan ýaly ýurtlar HCCH ýagdaý tablisasynda ýok. Olar üçin TKGM we migrasiýa edarasy hemmesi beriji ýurduň içinde edilýän tassyklamalaryň yzygiderligini beýan edýär:

1. resminama ygtyýarly edara (mysal üçin raýat ýagdaýy ýazgylary edarasy ýa-da notarius) tarapyndan berilýär ýa-da tassyklanýar;
2. ýokary edara, adatça Daşary işler ministrligi ýa-da Adalat ministrligi, şol goly we möhri tassyklaýar;
3. şol ýurtdaky Türkiýäniň ilçihanasy ýa-da konsullygy resminamany legalizasiýa edýär.

Türkiýäniň şol ýurtda wekilhanasy bolmadyk ýagdaýynda TKGM Türkiýäniň Daşary işler ministrligi tarapyndan ygtyýarlandyrylan goňşy ýurtdaky Türkiýäniň wekilhanasynyň legalizasiýasyny kabul edýär. TKGM-niň ýygy soralýan soraglarynda Eýrandan, Ýemenden we Somaliden gelýän ynanç hatlarynyň başga tertiplere eýerýändigi hem bellenýär, şonuň üçin başlamazdan öň häzirki ýoly Türkiýäniň konsullygy bilen anyklaň.

2-nji ädim: Türkiýede kasam eden terjimeçiniň terjimesi we notarial tassyklama

Apostil goýlandan ýa-da legalizasiýa edilenden soň daşary ýurt resminamalaryna türkçe terjime gerek. Migrasiýa edarasynyň resminamalar sanawy notarial tassyklanan türkçe terjimäni soraýar. Raýatlyk baradaky düzgünnamanyň 67-nji maddasynda pasportlar we diplomlar ýaly resminamalar üçin notarius tarapyndan tassyklanan türkçe terjimäniň ýeterlikdigi aýdylýar. Amalda türk notariusynda hasaba alnan kasam eden terjimeçi (yeminli tercüman) resminamany terjime edýär, notarius bolsa terjimäni tassyklaýar.

Ret edilmeleriň öňüni alýan amaly meseleler:

• Diňe esasy teksti däl, apostil ýa-da legalizasiýa ştamplaryny hem terjime etdiriň.
• Ähli terjimelerde, ýer-emläk hasaba alyş faýlynda we ýaşamak üçin rugsatnamada her bir adyň pasporta laýyk gelýän bir ýazylyşyny ulanyň.
• Dürli senenamalardaky (mysal üçin Eýranyň gün senenamasy) doglan senelerini barlaň we terjimeçiden öwrülen seneni aýdyň görkezmegini haýyş ediň.
• Asyl nusgalary saklaň. Edaralar olary bellenen duşuşykda görmegi sorap biler.

Ýurtlar boýunça bellikler

Bu tablisa resmi ýagdaý tablisasynyň ornuny tutmaýar. Agzalyk üýtgeýär: Wýetnamyň güýje girmegi 2026-njy ýylyň 11-nji sentýabryna, Taýlandyňky bolsa 2027-nji ýylyň 28-nji fewralyna bellenendir.

Ýer-emläk hasaba alyş edarasy üçin ynanç hatlary

Wekil arkaly satyn alsaňyz, TKGM ýa Türkiýäniň konsullygynda düzülen, ýa-da daşary ýurtda notarius tarapyndan ýerli dilde siziň suratyňyz bilen düzülip, soňra apostil goýlan (Gaaga ýurtlary) ýa-da Türkiýäniň konsullygyna çenli legalizasiýa edilen (beýleki ýurtlar) ynanç hatyny kabul edýär. Türkiýäniň içindäki daşary ýurt konsullyklary Türkiýedäki emläk üçin ynanç hatlaryny berip bilmeýär. Raýatlyk üçin ynanç hatynda üç ýyllyk borçnamany bermäge ýa-da Raýatlyk hakynda kanun boýunça hereket etmäge hem aýdyň rugsat berilmeli.

Işiň ýönekeý tertibi

1. Arza girýän her bir adamy (siz, är-aýalyňyz, çagalaryňyz) we olaryň her birine gerek resminamalary sanaň.
2. Öz ýurduňyzdan täze asyl nusgalary alyň we şol ýerde apostil goýduryň ýa-da legalizasiýa etdiriň.
3. Olary Türkiýede kasam eden terjimeçä türk diline terjime etdiriň we notariusda tassykladyň.
4. Tabşyrmazdan öň atlary we seneleri pasportlar bilen deňeşdiriň.
5. Ýaşamak üçin rugsatnama tapgyry üçin göçürmeler toplumyny saklaň; seret emläk eýeleri üçin ýaşamak üçin rugsatnamalar.

Size nähili kömek edip bileris

Turkey Property Desk daşary ýurtly alyjylara hut şu ädimlerde kömek edýär: haýsy resminamalaryň gerekdigini barlaýarys, kasam eden terjimeçiniň terjimesini we notarial tassyklamany taýýarladýarys, ýer-emläk hasaba alyş edarasyna nobat alýarys, gol çekilende terjimeçilik edýäris we ýaşamaga rugsatnama ýa-da raýatlyk arzalaryny yzarlaýarys. Bize WhatsApp arkaly öz diliňizde ýazyň. Belli bir emlägi hukuk taýdan barlamak üçin aklawça we ýer-emläk hasaba alyş edarasyna ýüz tutuň.